Kod QR z logo: jak go zrobić, żeby skanował się za pierwszym razem

Żeby zrobić kod QR z logo, trzeba utworzyć zwykły kod, wgrać plik z logo i podnieść poziom korekcji błędów, tak by zakryta część kodu nie przeszkadzała w odczycie. W generatorze zajmuje to parę minut: logo samo staje na środku, a poziom korekcji podnosi się automatycznie. Poniżej omawiamy, jaki plik z logo się nadaje, jak dobrać kolory i co sprawdzić przed drukiem.

Czego potrzebujesz

Potrzebne są dwie rzeczy: treść, która trafi do kodu, i plik z logo. W kodzie można zapisać link, tekst, dane Wi-Fi, wizytówkę, numer telefonu albo adres e-mail. Logo da się nałożyć na każdy z tych typów.

Plik z logo może mieć format PNG, JPG, WebP albo SVG. Najlepiej sprawdza się prosta wersja znaku, bez drobnego tekstu i cienkich linii, bo w kodzie logo zajmuje niewiele miejsca.

Zacznij od treści, a nie od wyglądu. Najpierw upewnij się, że kod bez logo prowadzi tam, gdzie trzeba, i skanuje się telefonem. Potem dodaj logo i kolory: łatwiej wtedy ustalić, na którym etapie coś poszło nie tak.

Jak dodać logo do kodu QR krok po kroku

Otwórz generator kodów QR i wykonaj kolejne kroki.

1. Wybierz typ kodu i wypełnij pola: kod pojawi się od razu.
2. W polu „Logo na środku” wybierz plik z logo.
3. Spójrz na poziom korekcji błędów: z L lub M sam przełączy się na H.
4. W razie potrzeby zmień kolor kodu i tła.
5. Pobierz PNG w potrzebnym rozmiarze i sprawdź kod telefonem.

Logo usuniesz linkiem „usuń” obok pola wgrywania. Kod zostanie zbudowany na nowo bez niego, a pozostałe ustawienia zostaną.

Kolejność można zmienić: logo da się wgrać najpierw, a dane wpisać później. Kod buduje się od nowa przy każdej zmianie, a logo zostaje na miejscu, dopóki go nie usuniesz albo nie odświeżysz strony.

Jaki plik z logo się nadaje

Logo jest wpisywane w kwadrat. Jeśli znak jest wydłużony w poziomie lub w pionie, obraz zostanie ściśnięty do kwadratu i zniekształcony. Dlatego przygotuj wcześniej kwadratowy plik: umieść logo na środku kwadratowego pola i zostaw trochę marginesu.

Użyj samego znaku, a nie pełnej wersji z nazwą i sloganem. Drobne litery na środku kodu zamienią się w nieczytelne kreski. Jeśli marka nie ma osobnego znaku, wystarczy pierwsza litera nazwy albo uproszczony emblemat.

Plik nie musi mieć dużej rozdzielczości, ale malutki obrazek też nie jest dobry: przy pobieraniu kodu w 4096 pikselach logo zostanie rozciągnięte i rozmyte. Obraz o boku kilkuset pikseli zwykle wystarcza, a SVG pozostaje ostry w każdym rozmiarze.

Dobrze wypadają logo o zwartej, pełnej formie: koło, tarcza, litera, prosty piktogram. Gorzej wyglądają ażurowe znaki z cienkich linii i logo w bladych kolorach, które giną na małej podkładce. Jeśli znak ma wersję na ikonę aplikacji lub awatar w mediach społecznościowych, użyj właśnie jej.

Gdzie stoi logo i jaki ma rozmiar

Logo zawsze stoi dokładnie na środku kodu. Jego szerokość to 22% szerokości całego obrazka łącznie z marginesem. Pod logo rysowana jest podkładka z zaokrąglonymi rogami, nieco większa od samego znaku: oddziela logo od kwadracików kodu.

Podkładka ma kolor tła kodu. Jeśli tło jest przezroczyste, podkładka jest biała. W narzędziu nie da się zmienić rozmiaru logo, przesunąć go w róg ani usunąć podkładki: te wartości dobrano tak, by kod pozostał czytelny.

Dlaczego logo nie psuje kodu

Każdy kod QR zawiera dane nadmiarowe. Dzięki nim kod da się odczytać, nawet gdy część wzoru jest uszkodzona, zabrudzona lub zakryta. Dla skanera logo jest właśnie takim „uszkodzeniem” pośrodku: kwadracików pod nim nie widać i telefon odtwarza je z zapasu.

Zapas nie jest nieskończony. Wyznacza go poziom korekcji błędów, a im większy zakryty obszar, tym wyższy musi być poziom. Dlatego po wgraniu logo narzędzie samo ustawia najwyższy poziom, H.

Obrazek lub zdjęcie na środku kodu QR zamiast logo

Na środku można umieścić nie tylko logo, ale dowolny obrazek: zdjęcie, ikonę, symbol serwisu. Zasady są te same: kwadratowy plik, prosty motyw, dobry kontrast z podkładką. Portret lub zdjęcie produktu będą w takim rozmiarze mało czytelne, więc wybierz zbliżenie bez drobnych szczegółów.

Czego narzędzie nie robi

Żeby nie było zawiedzionych oczekiwań, oto ograniczenia.

• Logo trafia tylko do PNG. W pliku SVG go nie ma.
• Kwadraciki kodu są kwadratowe: nie ma zaokrąglonych punktów, wzorów ani ozdobnych znaczników w rogach.
• Kod ma jeden kolor, gradientów nie ma.
• Nie ma ramek z napisem „zeskanuj mnie” ani gotowych szablonów.

Ramkę, podpis i firmowe tło łatwiej dodać później, w projekcie, zostawiając sam kod prostym i kontrastowym.

Jeśli potrzebujesz bardziej rozbudowanej grafiki, nie próbuj dorysowywać jej na kwadracikach w edytorze. Każda zmiana samych kwadracików może sprawić, że kod przestanie się czytać, a zauważysz to dopiero po wydruku.

Kod QR z logo jest darmowy i bezterminowy

Kod z logo powstaje w przeglądarce, za darmo i bez rejestracji, nie ma żadnych subskrypcji. Sam kod jest statyczny: zawiera twoje dane, a nie adres pośredniego serwisu, więc nie przestanie się otwierać.

Plik z logo nie jest nigdzie wysyłany, przetwarza go przeglądarka. Po kliknięciu „Pobierz PNG” kopia gotowego kodu trafia do studia w przypadku kodów z linkiem, tekstem, telefonem i e-mailem. Dla kodów Wi-Fi i wizytówki kopia nie jest wysyłana.

Poziom korekcji błędów to najważniejsze ustawienie kodu z logo. Od niego zależy, ile kwadracików można zakryć bez utraty odczytu i jak gęsty będzie wzór.

Poziomy L, M, Q i H: co oznaczają

Kod QR ma cztery poziomy korekcji błędów. Każdy mówi, jaką mniej więcej część danych da się odtworzyć po uszkodzeniu.

Im wyższy poziom, tym więcej pomocniczych kwadracików trafia do kodu. Danych jest tyle samo, ale wzór robi się gęstszy.

Procenty są przybliżone i dotyczą danych kodu, a nie powierzchni obrazka. Nie można rozumować tak: poziom H wytrzyma wszystko, co zakrywa mniej niż 30% powierzchni. Elementów pomocniczych, na przykład trzech dużych kwadratów w rogach, nie wolno zakrywać w ogóle, a logo stoi na środku właśnie dlatego, że tam ich nie ma.

Co się dzieje po wgraniu logo

Jeśli przed wgraniem ustawiony był poziom L lub M, narzędzie samo przełączy go na H. Jeśli wcześniej wybrano Q, zostanie: narzędzie nie zmienia poziomów Q i H.

Po wgraniu poziom można zmienić ręcznie, także z powrotem na M. Lepiej tego nie robić: 15% zapasu może nie wystarczyć na zakryty środek i kod zacznie się czytać co drugi raz albo wcale.

Automat działa tylko w chwili wgrania logo. Jeśli potem je usuniesz, poziom H pozostanie wybrany: dla kodu bez logo możesz ręcznie wrócić do M, żeby wzór był prostszy.

Czy można zostawić poziom Q

Można, jeśli kod nadal pewnie się skanuje. Poziom Q daje mniej gęsty wzór niż H, co przydaje się, gdy danych jest dużo, a kod trzeba wydrukować mały. Taki kod wymaga jednak surowszego sprawdzenia: kilkoma telefonami, z prawdziwego wydruku, przy słabym świetle.

Jeśli masz wątpliwości, zostaw H. Zapas bezpieczeństwa przyda się, gdy naklejka się zetrze albo na tabliczkę padnie odblask.

Dlaczego kod z logo jest gęstszy

Rozmiar kodu w kwadracikach zależy od dwóch rzeczy: ilości danych i poziomu korekcji. Najmniejszy kod QR ma 21 kwadracików na bok, największy 177, a każdy kolejny stopień dodaje cztery kwadraciki na bok.

Przejście z M na H przy tych samych danych podnosi kod o kilka stopni. Kwadracików jest więcej, a przy tym samym rozmiarze obrazka każdy jest mniejszy. Małe kwadraciki aparat rozróżnia trudniej, zwłaszcza z daleka.

W praktyce widać to od razu: w podglądzie kod po wgraniu logo robi się drobniejszy i gęstszy. To normalne i nie jest błędem. Trzeba tylko uwzględnić to przy wyborze rozmiaru druku: kod, który bez logo czytał się na małej naklejce, z logo może wymagać większej.

Jak uprościć kod: skracaj dane

Najskuteczniejszy sposób na duże kwadraciki to zapisanie w kodzie mniejszej liczby znaków. Dla linku oznacza to usunięcie wszystkiego, co zbędne.

• Usuń z adresu znaczniki śledzenia i długie parametry po znaku zapytania, jeśli nie są potrzebne.
• Kieruj na krótki adres strony, a nie na długi adres skopiowany z wyników wyszukiwania.
• W wizytówce wypełniaj tylko potrzebne pola: każde pole dodaje kwadraciki.
• W kodzie tekstowym zostaw sedno, a szczegóły przenieś na stronę pod linkiem.

Więcej na ten temat jest w artykule o tym, jak zrobić kod QR z linku: krótki adres przydaje się także bez logo.

Efekt łatwo sprawdzić w samym narzędziu: wpisz długi adres, obejrzyj wzór, potem skróć adres i porównaj. Różnicę w gęstości widać od razu i to najlepszy argument za krótkim linkiem.

Co zrobić, gdy danych jest za dużo

Jeśli danych jest tyle, że nie mieszczą się w kodzie przy wybranym poziomie, narzędzie o tym poinformuje i zaproponuje skrócenie tekstu albo obniżenie korekcji. Dla kodu z logo właściwa jest pierwsza droga: skracać dane, nie zapas.

Jeśli kod powstał, ale wygląda jak drobny szum, to też sygnał ostrzegawczy. Taki kod z logo będzie kapryśny przy skanowaniu. Skróć treść albo drukuj kod wyraźnie większy.

Jak poznać, że zapas wystarcza

Pewnej oceny na oko nie ma, jest tylko sprawdzenie. Kod z logo powinien czytać się natychmiast, bez szukania kąta i odległości. Jeśli telefon zastanawia się sekundę lub dwie albo czyta co drugi raz, zapas jest na granicy: w praktyce do logo dojdą odblask, przetarcia i słabe światło, a kod zawiedzie.

Sprawdź kod różnymi telefonami, także tanim i starszym. Mają różne aparaty i programy rozpoznające, więc to, co flagowiec czyta bez trudu, starszy model może pominąć.

Czy poziom H jest potrzebny bez logo

Zwykle nie. Do czystego wydruku i na ekran wystarcza poziom M, ustawiony domyślnie. Wysoki poziom bez potrzeby tylko zagęszcza wzór. Wyjątkiem są kody, które czeka ciężkie życie: naklejki na sprzęcie, tabliczki na zewnątrz, opakowania, które się gniotą.

Logo rzadko przychodzi samo: razem z nim chce się zmienić kolor kodu na firmowy. Można, ale skaner ma swoje wymagania i łatwiej je złamać, niż się wydaje.

Ciemny kod na jasnym tle

Aparat rozróżnia kwadraciki po jasności, a nie po kolorze. Dlatego najpewniejszy jest ciemny kod na jasnym tle: czarny, granatowy, ciemnozielony lub bordowy na białym albo bardzo jasnym. Domyślnie narzędzie ustawia prawie czarny kod na białym tle.

Firmowego koloru można użyć do kodu, jeśli jest dostatecznie ciemny. Żółty, limonkowy, błękitny, jasnoszary i różowy nie nadają się na kwadraciki: na bieli zlewają się z tłem. Zostaw takie kolory na podpis i ramkę wokół kodu.

Tło też może być kolorowe, ale tylko bardzo jasne: kremowe, jasnoszare, bladoniebieskie. Im ciemniejsze tło, tym mniejsza różnica względem kwadracików i tym bardziej kapryśny kod. Nasycony firmowy kolor w roli tła to prawie zawsze zły pomysł.

Czy można zrobić jasny kod na ciemnym tle

Narzędzie pozwala wybrać dowolne dwa kolory, także biały kod na czarnym tle. Odwrócone kolory czytają jednak nie wszystkie skanery, a zachowanie zależy od telefonu i aplikacji. Jeśli kod jest dla szerokiej publiczności, nie ryzykuj: ciemne na jasnym.

Jeśli projekt wymaga ciemnej płaszczyzny, połóż na niej biały prostokąt i wstaw do środka zwykły kod. Projekt zachowa styl, a kod pozostanie czytelny.

Przy przezroczystym tle odwrócenie zdarza się niepostrzeżenie: pobrano ciemny kod bez tła, a potem położono go na ciemnej płaszczyźnie. Na ekranie edytora może być widoczny, ale aparat już go nie złapie. Sprawdzaj kod po wstawieniu do projektu.

Jak sprawdzić kontrast

Prosty test: zamień obrazek na czarno-biały albo spójrz na niego przez zmrużone oczy. Jeśli kwadraciki nadal wyraźnie odcinają się od tła, kontrast wystarcza. Jeśli kod zamienił się w równą szarą plamę, kolory mają zbyt zbliżoną jasność.

Drugi test jest praktyczny: zeskanuj kod w półmroku i z ekranu przy minimalnej jasności. Dobry kod czyta się i tam.

Weź też pod uwagę sposób druku. Na ekranie kolory są żywe, a na papierze, zwłaszcza kraftowym lub na kolorowym kartonie, bledną i kontrast spada. Kod, który pewnie czytał się z monitora, na brązowym pudełku może okazać się zbyt blady.

Przezroczyste tło: kiedy się przydaje

Przezroczyste tło przydaje się, gdy kod trafia w projekcie na kolorową płaszczyznę i biały kwadrat wokół przeszkadza. Zaznacz „Przezroczyste tło”, a w PNG zostaną tylko kwadraciki i logo na białej podkładce.

Pamiętaj, że kod i tak będzie miał tło: stanie się nim to, na czym go położysz. Na zdjęciu, pstrokatym wzorze albo ciemnym wypełnieniu przezroczysty kod przestanie się czytać. Potrzebuje pod sobą równej, jasnej powierzchni.

Kolor logo i podkładka

Logo może mieć dowolny kolor: skaner go nie czyta, tylko pomija. Ważne jedynie, żeby nie wychodziło poza podkładkę i nie wyglądało jak przedłużenie kwadracików. Podkładka w kolorze tła załatwia to sama.

Jeśli plik z logo ma własne kolorowe tło, wewnątrz podkładki powstanie kolorowy kwadrat. Nie przeszkadza to w odczycie, ale wygląda topornie. Schludniej prezentuje się logo na przezroczystym tle: taki plik przygotujesz narzędziem Usuń tło, w którym przetwarzanie i podgląd są bezpłatne, a czysty plik w pełnym rozmiarze jest płatny.

Jeśli kod jest na białym tle, a logo narysowano na bieli, usuwanie tła nie jest konieczne: białe na białej podkładce zleje się samo.

Jest też druga skrajność: logo prawie w kolorze podkładki, na przykład biały znak na białym tle. Kod na tym nie ucierpi, ale na środku zostanie pusty kwadrat i logo straci sens. Wtedy użyj kolorowej wersji znaku.

Margines wokół kodu

Wokół kodu musi zostać puste pole w kolorze tła. Standard QR wymaga marginesu o szerokości czterech modułów, czyli czterech kwadracików, z każdej strony. Po nim skaner rozpoznaje, gdzie kod się zaczyna i kończy.

W narzędziu margines ustawia się suwakiem od 0 do 8 modułów, domyślnie jest 4. Zmniejszaj go tylko wtedy, gdy wiesz na pewno, że w projekcie wokół kodu i tak zostanie czyste jasne pole. Zero z ramką albo tekstem tuż przy kodzie kończy się błędami odczytu.

Czego lepiej unikać

Kilka rozwiązań, które ładnie wyglądają w projekcie i źle działają w praktyce.

• Kod na zdjęciu lub wzorze.
• Kwadraciki i tło w dwóch kolorach o zbliżonej jasności.
• Obcinanie marginesu dla oszczędności miejsca.
• Rozciąganie kodu bez zachowania proporcji: musi pozostać kwadratowy.
• Mocna kompresja JPG, która rozmywa krawędzie kwadracików.

Wszystkie te błędy łączy jedno: kod przestaje być prostym dwubarwnym wzorem o ostrych krawędziach. Im bliżej tego ideału, tym mniej niespodzianek. Firmowy styl lepiej wyrażać logo na środku, ciemnym kolorem kwadracików i oprawą wokół kodu.

Kod z logo najczęściej robi się do druku: na opakowanie, wizytówkę, ulotkę, szyld. Liczą się tu format pliku, rozmiar i ostatnie sprawdzenie.

PNG czy SVG do druku

Logo trafia tylko do PNG. Dlatego do druku kodu z logo pobierz PNG w największym rozmiarze, 4096 pikseli: pozostanie ostry nawet na plakacie.

SVG zawiera sam kod bez logo. Przyda się, gdy projekt składa grafik: wstawi wektorowy kod i nałoży logo w swoim programie. W takim przypadku przed pobraniem SVG ręcznie wybierz poziom H, bo bez wgranego logo poziom sam się nie podniesie.

Rozmiar PNG na liście jest przybliżony. Narzędzie rysuje każdy kwadracik całkowitą liczbą pikseli, żeby krawędzie były ostre, więc bok pliku może się nieco różnić od wybranej liczby.

Na stronę, do e-maila czy prezentacji wystarczy mniejszy rozmiar: 512 lub 1024 piksele. Za duży plik na stronie tylko spowolni ładowanie, a ostrości nie doda.

W jakim rozmiarze drukować kod

Jednego minimalnego rozmiaru nie ma. Rozmiar liczy się od kwadracika: szerokość kodu to liczba kwadracików razem z marginesem pomnożona przez rozmiar jednego. Na przykład kod z 33 kwadracików z marginesem po 4 z każdej strony ma 41 kwadracików szerokości. Jeśli kwadracik będzie miał w druku pół milimetra, kod zajmie około dwóch centymetrów.

Im więcej kwadracików w kodzie, tym większy trzeba go drukować, by każdy pozostał rozróżnialny. Kod z logo na poziomie H jest gęstszy od zwykłego, więc zaplanuj rozmiar z zapasem. A im dalej będzie stał człowiek, tym większy musi być kod: wizytówka w dłoni i plakat na ścianie wymagają innych rozmiarów.

Dokładną liczbę daje tylko próba. Wydrukuj kod w planowanym rozmiarze na tej samej drukarce albo poproś drukarnię o odbitkę próbną i zeskanuj.

Wygodnie jest myśleć od końca. Najpierw ustal, ile miejsca jest na kod w projekcie. Potem sprawdź, ile kwadracików ma twój kod, i oszacuj, jak duży wyjdzie jeden. Jeśli wychodzi maleńki, zmniejszaj ilość danych, a nie margines: to jedyny sposób na większe kwadraciki przy tym samym miejscu.

Kod z logo na wizytówce

Wizytówka jest mała, a kod z logo gęsty, więc tutaj skracanie danych jest szczególnie ważne. Zamiast pełnej wizytówki z pięcioma polami często rozsądniej zapisać w kodzie krótki link do strony z danymi kontaktowymi.

Jeśli potrzebny jest prosty kod bez logo, kreator wizytówek wstawi go sam: ma pole na kod QR i miejsce na logo firmy na karcie. Logo stoi wtedy obok kodu, a nie w nim, i kod pozostaje lekki.

Odwrót wizytówki dobrze nadaje się na duży kod: nie ma tam innego tekstu, a kod może zająć prawie całą wysokość. Nie stawiaj go tuż przy krawędzi: przy cięciu nakładu krawędź może się przesunąć i zjeść margines.

Kod na opakowaniu, naklejce i szyldzie

Na opakowaniu kod stawia się na płaskiej ściance, nie na zagięciu ani szwie. Na butelkach i słoikach robi się go węższym, żeby krzywizna nie zniekształcała wzoru. Na błyszczącej folii uważaj na odblaski.

Przy szyldzie i witrynie pamiętaj o odległości i o szybie: kod za szybą w dzień odbija światło. Kod Wi-Fi dla gości też może mieć logo lokalu, o jego przygotowaniu jest osobny artykuł o kodzie QR do Wi-Fi.

Na tkaninie, drewnie, metalu i innych fakturowanych materiałach drobne kwadraciki rozmywają się albo giną w rysunku powierzchni. Na takie nośniki rób kod możliwie prosty i duży, a logo stawiaj obok, nie w środku.

Jak sprawdzić kod przed nakładem

Sprawdzaj nie obrazek na ekranie, lecz próbny wydruk w prawdziwym rozmiarze.

1. Zeskanuj kod zwykłym aparatem iPhone'a i telefonu z Androidem.
2. Sprawdź z odległości, z jakiej będą skanować ludzie.
3. Powtórz przy słabym świetle i pod kątem.
4. Upewnij się, że otwiera się dokładnie ten adres lub te dane, o które chodziło.
5. Jeśli kod nie czyta się od razu, powiększ go albo skróć dane i sprawdź ponownie.

Zachowaj sprawdzony plik i nie zapisuj go ponownie ze zmianami. Każda kolejna kompresja lub zmiana rozmiaru w edytorze może rozmyć krawędzie kwadracików. Do drukarni oddaj ten sam plik, który pobrano i sprawdzono.

Częste błędy w kodzie z logo

Pierwszy błąd: logo wklejono w edytorze graficznym do gotowego kodu i zrobiono je za duże. Kod zbudowany w generatorze uwzględnia zakryty obszar, a wstawka domowej roboty łatwo zakrywa więcej, niż wytrzyma zapas.

Drugi błąd: poziom korekcji obniżono z powrotem, żeby wzór był mniej gęsty. Trzeci: kod wydrukowano mały, choć ma dużo kwadracików. Czwarty: w kodzie zapisano długi link ze znacznikami, który dało się skrócić o połowę.

I ostatni: kodu nie sprawdzono po składzie. Grafik mógł przyciąć margines, zmienić kolor albo skompresować obrazek, a sprawdzać trzeba to, co poszło do druku.

Jak zrobić kod QR z logo za darmo? Otwórz generator kodów QR, wypełnij dane, w polu „Logo na środku” wybierz plik i pobierz PNG. Kod powstaje w przeglądarce, za darmo i bez rejestracji.

Jaki poziom korekcji błędów jest potrzebny do kodu QR z logo? Poziom H, który odtwarza około 30% danych. Narzędzie włącza go samo, jeśli przed wgraniem logo ustawiony był poziom L lub M.

Dlaczego kod QR z logo się nie skanuje? Najczęściej jest wydrukowany za mały, kolory mają za słaby kontrast, margines jest obcięty albo poziom korekcji obniżono ręcznie. Skróć dane i wróć do ciemnego kodu na jasnym tle oraz poziomu H.

W jakim formacie powinno być logo? Nada się PNG, JPG, WebP lub SVG. Najlepiej, żeby plik był kwadratowy: logo jest wpisywane w kwadrat, a wydłużony obraz się zniekształci.

Czy można pobrać kod QR z logo w SVG? Nie. W SVG zapisuje się tylko sam kod, logo trafia wyłącznie do PNG. Do druku wybierz PNG 4096 pikseli.

Czy można zmienić rozmiar logo w kodzie? Nie. Logo zawsze stoi na środku i zajmuje 22% szerokości obrazka. Tę wartość dobrano tak, by kod pozostał czytelny.

Czy można zrobić kolorowy kod QR? Tak, kolor kodu i tła da się wybrać, a tło może być przezroczyste. Kwadraciki muszą być wyraźnie ciemniejsze od tła, inaczej skaner ich nie rozróżni.

Czy kod QR z logo przestanie z czasem działać? Nie. Kod jest statyczny i nie zależy od serwisu: zawiera twoje dane. Działa, dopóki istnieje strona lub sieć, do której prowadzi.